به ما ملحق شوید
02145482000
واتس‌‌آپ

آزمایش دیابت

آزمایش دیابت یکی از آزمایش های ضروری و واجب برای هر فرد می باشد زیرا دیابت یکی از خطرناک ترین بیماری هایی است که علائم آن برای بیمار زیاد مشخص نمیباشدبه همین علت آن را بیماری خاموش می نامند.

از آنجایی که این بیماری عوارض خطرناکی دارد و علائم آن دیر نمایان می شود و بیمار زمانی متوجه می شود که کاملا به بیماری مبتلا شده است و یا در مرحله تجربه عوارض ناشی از بیماری می باشد، توصیه می شود که در طی دوره های مشخص آزمایش دیابت انجام شود و نتایج آن توسط پزشک کنترل شده و فرد قند خود را تحت کنترل داشته باشد.

همانطور که گفته شد دیابت به عنوان بیماری خاموش شناخته شده است زیرا فرد مبتلا ممکن است از وجود این بیماری در بدن خود بی‌خبر باشد.

اعلام نتیجه 5 روزه

دقت بالای آزمایش

تجهیزات بروز

درخواست آنلاین

در کل آزمایش دیابت فاکتورهای مختلفی را برای تعیین دقیق وضعیت سلامتی بدن فرد مبتلا به دیابت مشخص خواهد کرد. این بیماری در افرادی که سابقه خانوادگی ابتلا به این بیماری را دارند بیشتر رایج است به همین دلیل بهتر است افرادی که سابقه بیماری دیابت دارند به طور مرتب آزمایش دیابت داده و تحت نظر پزشک باشند.

موارد مورد بررسی در آزمایش دیابت

در آزمایش دیابت اولین آزمایشی که انجام می شود و مورد بررسی قرار می گیرد آزمایش قند خون است. در بیماری دیابت اگر میزان قند بدن کنترل نشود، فرد دچار مشکلات بسیار متعددی خواهد شد به همین منظور این بیماری را مریضی خاموش می گویند.

در آزمایش دیابت مواردزیر مورد بررسی قرار می گیرد:

  • Bs2hpp
  • آزمایش هموگلوبين گليکوزيله | HbA1c
  • آزمایش قند ناشتا | FBS

در ادامه مطلب در ارتباط با موارد بالا که نام برده شد بیشتر توضیح خواهیم داد.

موارد آزمایش دیابت

در بالغین حدود 98 درصد هموگلوبین موجود در RBC ها Hgb A می باشد. حدود 7 درصد Hgb A شامل یک نوع هموگلوبین (HbA1) است که با گلوکز (با پیوندی قوی) ترکیب خواهد شد، به این روند گلیکوزیلاسیون گفته می شود.

گلیکوزیلاسیون به راحتی قابل بازگشت نیست. در واقع HbA1 از سه جزء تشکیل می شود: HbA1a، HbA1b، HbA1C HbA1c

HbA1C اکثریت HbA1 را تشکیل می دهد. حدود 70 درصد HbA1c گلیکوزیله می شود و تنها 20 درصد A1a و A1b گلیکوزیله می باشند زیرا HbA1c بیشتر هموگلوبین گلیکوزیله را تشکیل خواهد داد و اندازه گیری آن دقیق تر است.

دلایل افزایش
هایپرگلایسمی غیر دیابتیک (مانند سندرم کوشینگ، پاسخ استرسی حاد، گلوکاگونوما، آکرومگالی، درمان با کورتیکواستروئیدها، فئوکروموسیتوما)، بیمار دیابتیک، بارداری و اسپلنکتومی می توانند باعث افزایش سطوح HbA1c شوند.

دلایل کاهش
خون ریزی مزمن، نارسایی مزمن کلیوی و آنمی همولیتیک می توانند باعث کاهش HbA1C شوند.

داروها و عوامل مداخله گر

این امکان وجود دارد تا اسکوربیک اسید باعث کاهش کاذب سطوح فروکتوز آمین گلیکوزیله شود و میزان پایین غیر طبیعی پروتئین ها ممکن است به صورت کاذب نشانگر سطوح طبیعی فروکتوز آمین گلیکوزیله باشد.

اگر عمر RBC طولانی شود، HbA1 زمان بیشتری را برای گلیکوزیله شدن خواهد داشت و مقادیر HbA1C به طور کاذب افزایش خواهد یافت و همچنین هموگلوبینوپاتی ها می توانند بر نتایج آزمایش تاثیر گذار باشند زیرا در این بیماری مقدار HbA (و در نتیجه HbA1) به طور قابل توجهی تغییر می کند.

میزان مقادیر نرمال
کودکان / بالغین غیر دیابتی: 4-5/9 درصد
کنترل خوب دیابت: < 7 درصد
کنترل نسبتا خوب دیابت: 8-9 درصد
کنترل وضعیت دیابت: > 9 درصد

آزمایش قند خون یکی از مواردی است که در آزمایش دیابت مورد بررسی قرار می گیرد و در موارد زیر نیز انجام می شود:

  • ارزیابی و کنترل وضعیت قند خون، تشخیص بالا بودن قند خون یا هیپرگلیسمی و همچنین پایین بودن قند خون یا هیپوگلیسمی، دیابت و پیش دیابت (Prediabetes)
  • آزمایش قند ناشتا به منظور بخشی از آزمایشات چکاپ قند خون و قند ادرار (به عنوان بخشی از آزمایش تجزیه ادرار یا Urine Analysis) انجام شده و اندازه گیری خواهد شد.
  • در صورت بروز علایم هیپوگلیسمی و هیپرگلیسمی، در طول دوران بارداری و در افراد مستعد به ابتلا به دیابت نیز این آزمایش درخواست شده و انجام می شود.
  • در بیماران دیابتی تست گلوکز یا قند خون ناشتا معمولا در کنار سایر آزمایشات، مانند HbA1C به منظور ارزیابی اثربخشی درمان و کنترل نتیجه درمان در بیمار انجام خواهد شد. در صورت ابتلا به دیابت، قند خون باید چندین مرتبه در روز به صورت مرتب تست شده و تحت کنترل باشد.

نمونه مناسب

نمونه مناسب برای انجام آزمایش قند خون ناشتا در آزمایش دیابت به صورت زیر می باشد:

  • خون سیاهرگی (سرم)
  • گاهی ادرار

آمادگی برای انجام آزمایش

قند خون در آزمایش دیابت در شرایط مختلف و در مرحل زیر انجام می شود:

  • قند خون ناشتا (Fasting Blood Glucose) که شاریط انجام آن این است که آزمایش پس از ۱۰-۸ ساعت پرهیز از خوردن انجام خواهد شد.
  • قند خون راندوم (Random Blood Glucose) که ناشتا بودن جهت انجام این آزمایش لازم نمی باشد و نمونه برای آزمایش در هر ساعتی از بیمار می تواند گرفته شود.
  • قند خون پس از مصرف غذا (Post parandial Blood Glucose) که در ساعت معینی پس از صرف غذا، برای انجام آزمایش از بیمار نمونه گیری خواهد شد.
  • تست تحمل قند خوراکی Oral Glucose Tolerance Test ) OGTT GTT) که در این آزمایش نمونه اولیه در حالت ناشتا و نمونه های متوالی آن پس از مصرف مقدار معینی گلوکز، گرفته خواهد شد. هدف از انجام این تست بررسی الگوی تغییرات قند خون در پی مصرف قند می باشد که به این صورت کنترل قند خون در بدن افراد راحت تر می شود.
  • تست OGTT این آزمایش برای بررسی و تشخیص ابتلای زنان باردار به دیابت بارداری انجام خواهد شد. در صورت بالا بودن نتیجه ی تست OGTT،برای بررسی بیشتر آزمایشات تکمیلی به منظور تایید دیابت بارداری انجام می شود.

هدف از انجام آزمایش ناشتا

همانطور که می دانید گلوکز یک قند ساده و منبع اصلی تولید انرژی در بدن می باشد. گلوکز و قند های ساده از شکسته شدن کربوهیدرات های مواد غذایی در بدن به وجود می آیند.

گلوکز از طریق روده جذب می شود با جریان خون به تمام نقاط بدن حمل شده و منتثل خواهند شد. همانطور که می دانید بدن انرژی مورد نیاز خود را از گلوکز بدست می آورد به همین دلیل برای تأمین انرژی مورد نیاز خود به گلوکز نیاز دارد. لازم به ذکر است که مغز و دستگاه عصبی تنها در حضور گلوکز کافی در خون قادر به فعالیت می باشد.

هورمون انسولین گلوکز را به داخل سلول ها هدایت کرده تا انرژی مازاد به شکل گلیکوژن در کبد و تری گلیسرید در سلول های چربی ذخیره شود.

سلول های بدن برای استفاده از گلوکز موجود در خون به انسولین نیاز خواهند داشت به همین دلیل می توان گفت که وظیفه انسولین کمک به جذب گلوکز توسط سلول ها می باشد.

سطح گلوکز خون به طور طبیعی بعد از مصرف غذا افزایش خواهد یافت و در نتیجه این افزایش انسولین از سلولهای بتای پانکراس ترشح شده و موجب کاهش قند خون می شود.

توجه داشته باشید که مقدار انسولین ترشح شده از پانکراس با «مقدار قند موجود در غذا» و «میزان افزایش قند خون» ارتباط مستقیم دارد.

افت قند خون در مواردی مانند بین وعده های غذایی یا پس از ورزش شدید، به این صورت اتفاق می افتد که هورمون دیگری به نام گلوکاگون توسط پانکراس ترشح شده و باعث تبدیل مقداری از گلیکوژن ذخیره در کبد به گلوکز خواهد شد، سپس گلوکز تولید شده در کبد وارد جریان خون می شود و باعث خواهد شد تا سطح قند خون مجددا به حالت طبیعی خود بازگردد.

در صورتی که گلوکز و انسولین به درستی بر رویهم تاثیر بگذارند، گلوکز خون همواره در محدوده طبیعی و تعادل و نسبتا پایداری حفظ خواهد شد. اما در صورت به هم خوردن این تعادل و افزایش سطح قند خون، بدن سعی دارد تا با افزایش ترشح انسولین و دفع گلوکز از طریق ادرار، قند خون بیمار را به تعادل برساند.

در نهایت می توان گفت که افزایش ترشح انسولین باعث افزایش جذب سلولی گلوکز خواهد شد، این روند به همراه افزایش دفع گلوکز در ادرار، منجر به کاهش گلوکز خون و بازگشت آن به محدوده طبیعی می شود.

قند خون بر اساس فعل و انفعالات و شرایط مختلفی می تواند افت کرده و یا افزایش یابد که در زیر علل عمده افزایش قند خون را بیان کرده ایم:

  • دیابت (Diabetes)، پیش دیابت (Pre-diabetes)
  • دیابت بارداری (Gestational Diabetes): در خانم های باردار در طول دوران بارداری ممکن است امکان افزایش قند خون وجودداشته باشد. در صورت عدم درمان مناسب و به موقع، دیابت بارداری می تواند موجب عوارضی چون تولد نوزاد درشت و بروز هیپوگلیسمی در نوزاد شود.
  • سایر بیماری ها نظیر آکرومگالی، استرس حاد (در واکنش به آسیب و تروما، حمله قلبی و سکته ی مغزی)، نارسایی مزمن کلیه، سندرم کوشینگ، مصرف بیش از حد غذا، پرکاری تیروئید، سرطان پانکراس، پانکراتیت (التهاب پانکراس)
  • مصرف برخی داروها مانند کورتیکواستروئیدها، ضدافسردگی‌های تری سیکلیک، مدرها، اپی نفرین، استروژن، قرص های ضد بارداری، لیتیوم، فنی توئین، ساليسيلاتها.

در نتیجه بهتر است برای اطمینان از سلامت بدن خود به صورت آزمایش دیابت داده و قند خون خود را کنترل کنید و در صورت مشکل در این زمینه واجب است تا تحت کنترل پزشک بوده و رژیم غذایی خاص خود را رعایت کنید. دیابت در خانم های باردار بهتر است جدی گرفته شود درغیر اینصورت عوارض آن برای مادر و نوزاد می تواند جبران ناپذیر شود.

علل عمده افزایش قند ادرار عبارت است از:

افزایش «گلوکز ادرار» در اثر بعضی از بیماری های کلیوی و مصرف بعضی داروها مانند، استروژن ها و کلرال هیدرات (Chloral hydrate) مشاهده خواهد شد.

علل عمده کاهش قند خون عبارت است از:

  • نارسایی آدرنال (Adrenal insufficiency)
  • کم کاری هیپوفیز
  • بیماری های پیشرفته کبد
  • کم کاری تیروئید
  • مصرف بیش از حد انسولین توسط بیماران دیابتی (Insulin Overdose)
  • انسولینوما (Insulinoma) یا تومور ترشح کننده انسولین
  • سوء تغذیه
  • مصرف الکل

علایم افزایش قند خون عبارت است از:

  • عطش فراوان و پرنوشی
  • افزایش دفع ادرار
  • خستگی
  • تاری دید
  • تأخیر در بهبود عفونتها و ترمیم زخمها

علایم کاهش قند خون عبارت است از:

  • تعریق
  • احساس گرسنگی
  • اضطراب
  • گیجی
  • تاری دید

آزمایش تحمل گلوکز یا OGTT به منظور تایید دیابت انجام خواهد شد که برای انجام آن بهتر است موارد زیر را رعایت کنید:

  • جهت انجام آزمایش، بیمار باید حدود 8 تا 12 ساعت ناشتا باشد.
  • برای آزمایش دیابت 2 ساعته پس از اتمام صرف صبحانه ی معمول، هیچ گونه مواد غذایی تا راس دقیقا ۲ ساعت از زمان شروع صبحانه، میل نشود.
  • شرایط برای آزمایش قند 2 ساعت بعد از گلوکز یا 2H-OGTT بیمار این است که بیمار باید 8 ساعت در ناشتا باشد.
  • روز قبل از آزمایش، غذای مختصر ساده و بدون چربی میل شود و به مدت ۱۲ تا ۱۴ ساعت قبل از خونگیری هیچ چیز (به جز آب) میل نشود.
  • بهتر است قبل از ساعت ۱۰ صبح جهت نمونه گیری به آزمایشگاه مراجعه فرمایید.

مراحل انجام کار

سه قدم تا نتیجه آزمایش شما

دریافت نتیجه آزمایش

نمونه گیری در منزل شما

ثبت درخواست

ثبت سفارش

همین حالا درخواست خود را ثبت نمایید